Leki pod kontrolą

16/12/2021 9:58
Monika Książek

Jak uchronić się przed sytuacją, gdy przyjmowane leki zaczynają wchodzić ze sobą w interakcję i przynoszą więcej szkód niż korzyści?

Statystyki pokazują, że ponad 35% ludzi w Polsce przyjmuje przewlekle średnio pięć leków (na receptę). W wieku 65 lat zwiększa się ich liczba, a statystyczny senior przyjmuje dodatkowo dwa leki kupowane bez recepty lub suplementy diety.

Ludzie w podeszłym wieku zazwyczaj są leczeni przez kilku specjalistów. Każdy z nich przepisuje najczęściej od jednego do kilku leków. Jeśli lekarz zna dokładną listę leków i suplementów przyjmowanych przez pacjenta, w chwili przepisywania kolejnej substancji powinien mieć na uwadze to, by nie wchodziła ona w interakcję z pozostałymi, nie nasiliła ich działania bądź go nie zniwelowała.

Dlatego w przypadku korzystania z porad wielu specjalistów warto mieć zawsze ze sobą listę wszystkich stosowanych leków i suplementów wraz z dawkami, tak aby kolejne mogły być właściwie dobierane. Bardzo istotne jest też uważne czytanie ulotek leków lub poproszenie o pomoc farmaceutę. Nie należy również przyjmować zbyt długo leków dostępnych bez recepty czy suplementów bez konsultacji z lekarzem. Nie powinno się także sugerować się radami osób bliskich, których historia medyczna i lista zażywanych leków na pewno znacznie różnią się od naszych.

Przykładem popełnianego błędu jest stosowanie doustnie więcej niż jednego leku o działaniu przeciwbólowym z grupy tzw. niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) dostępnych bez recepty (np. popularnych ibuprofenu, ketoprofenu). Takie połączenie wcale nie potęguje działania przeciwbólowego, a może spowodować działanie niepożądane w postaci uszkodzenia górnego odcinka przewodu pokarmowego, a nawet krwawienia czy uszkodzenia wątroby i nerek.

Kolejnym przykładem niekorzystnego połączenia jest stosowanie ww. leków z grupy NLPZ w połączeniu z lekami obniżającymi ciśnienie tętnicze. Może to ograniczać działanie hipotensyjne leków na nadciśnienie, przez co ciśnienie, mimo leczenia, ma wysokie wartości. Oczywiście, mowa tu o długotrwałym stosowaniu leków z grupy NLPZ, nie o jednorazowym, doustnym ich zastosowaniu.

Nie tylko leki czy zioła mogą zmieniać działanie niektórych substancji. W interakcję z lekiem może wejść nawet… sok grejpfrutowy! Dlatego pamiętajmy, aby leki popijać wodą – najlepiej niegazowaną.

Jak widać, nietrudno o wystąpienie działań niepożądanych spowodowanych samoleczeniem.